-
Milli Mücadele
yıllarında
İstiklal Mahkemesi
huzuruna kadar götürülen
Ali İhsan
(
Sabis
) Paşa olayını, bugün, Paşa`nın ölüm yıldönümü dolayısıyla sütunumuzun müsadesi nisbetinde izaha çalışacağız.||Milli Mücadele yıllarında İstiklal Mahkemesi huzuruna kadar götürülen Ali İhsan (Sabis) Paşa olayını, bugün, Paşa`nın ölüm yıldönümü dolayısıyla sütunumuzun müsadesi nisbetinde izaha çalışacağız.||
Ali İhsan Sabis Paşa
,
Osmanlı
tarihinin en feci antlaşmalarından biri olan
Mondros Mütarekenamesi
`nin imzalandığı günlerde (30 Ekim 1918)
Musul
`un kaybı üzerine karargagını
Nusaybin
`e çeken Altıncı Ordu başındadır. Bu havalide
İngilizleri
bir hayli uğraştıran ve mütareke (ateşkes) hükümlerine rağmen olayların inkişafını bekleyerek emrindeki askeri terhis etmeyen Altıncı ordu kumandanı
Ali İhsan Paşa
, o acı günlerde şımarık İngiliz Generali
Allenby
`nin arzusu üzerine türlü oyunla
İstanbul
`a çağrılmış ve
Haydarpaşa
`ya ayak bastığı an
İngilizlerce
tevkif edilerek
Malta Adası
`na sürülmüştür!.||İki buçuk yıl
Malta
`da esir kalan Ali
İhsan Paşa
, bilahare bazı arkadaşlarıyla Ada`dan kaçarak
İtalya
`ya geçmeye muvaffak olmuş, fakat İtalya`da fazla kalmayıp hemen yurda dönerek
Ankara
`ya gitmiştir. Aşağıda bir görgü şahidinin açık şehadetinden de anlaşılacağı gibi, Ali İhsan Paşa Ankara`da
Ordu Kumandanlarına
mahsus merasimle karşılanmış ve kısa bir zaman sonra da,
Birinci Ordu Kumandanlığına
tayin edilerek Garb/Batı cephesi`ne gönderilmiştir.||Bilindiği gibi o günlerde Garb Cephesi kumandanı İsmen (İnönü) Paşa`dır. Ve
İsmet Paşa
`nın Gabr Cephesi kumandanlığındaki icraatı ma`lumdur!. İsmet Paşa`dan daha kıdemli olan, buna rağmen onun kumandası altına girip Birinci Ordu Kumandanlığıyla cepheye koşan Ali İhsan Paşa ile İsmet Paşa arasında bu devrede bazı anlaşmazlıklar görülmüş ve bu anlaşmazlıklar sonunda İsmet Paşa, Ali İhsan Paşa`yı `İstiklal Mahkemesi` huzuruna çıkarmıştır!. Bir iddiaya göre: `Tarihimiz, emri altındaki Ordu Kumandanını, sivil vasıflı bir ihtilal mahkemesine veren ve onun cezalandırılmasını isteyen tek
Cephe Kumandanı
olarak İsmet Paşa`yı göstermektedir.`||Olay İstiklal Mahkemesi`nde İsmet (İnönü) Paşa`nın arzusuyla `İstiklal Mahkemesi`ne verilen Ali İhsan (Sabis) Paşa`nın davasına,
Topçu İhsan
(
Eryavuz
) başkanlığındaki heyet bakmış ve bu heyette meşhur
Kılıç Ali
de üye olarak bulunmuştur. İstiklal Mahkemeleriyle alalaklı bazı meseleleri küçük bir kitapta toplayıp 1955 yılında yayınlayan
Kılıç Ali Bey
`e göre bakınız bu dava nasıl bir seyir takip etmiştir. Diyor ki, Kılıç
Ali Bey
:||` -
Sakarya
zaferinden sonra ordu
Eskişehir
-Afyon hattında iken, bir de Ali İhsan Paşa meselesi patlak vermiş ve bu mesele Meclis koridorlarında hayli dedikoduya ve bir takım tefsirlere sebep olmuştu.||Ali İhsan Paşa ma`lum olduğu üzere, ordumuzun değerli kumandanlarından biri idi. Mütarekeden sonra
İngilizler
tarafından Malta`ya sürülmüştü. Paşa bilahare Malta`dan kaçarak 5 Teşrinievvel/Ekim 1921 Çarşamba günü akşamı saat yedi otuzda Ankara`ya gelmişti. Kendisini karşılayanlar arasında ben de vardım. Ve Ali İhsan Paşa`yı ilk defa orada görüyordum. Belli idi ki, esaret hayatı onu üzmüş, saçlarını beyazlatmıştı. Buna rağmen dimdik, halinde canlılık vardı. Başkumandan
Gazi Paşa
da, kendisini karışalamak üzere istasyonda bulunuyordu. Ali İhsan Paşa trenden iner inmez, Gazi onu gayet samimi surette kucakladı. Gazi Paşa, ciddi ve iyi bir kumandan bildiği bir arkadaşının kendisine katılmış olmasından çok memnundu. Esasen Ali İhsan Paşa`nın Malta`dan kaçtığını ve İtalya topraklarına ayak bastığını duyunca, memnuniyetlerini bildirerek kendisi yurda döndüğü zaman Ordu Kumandanlarına mahsus merasim yapılması için ilgililere emir vermişti. Ali İhsan Paşa geldikten kısa bir zaman sonra Garb/Batı cephesinde Birinci Ordu Kumandanlığına tayin edildi.||O zaman selahiyetli kumandanlardan işittiğimize göre, Ali İhsan Paşa, İsmet Paşa`dan iki sınıf evvel olduğundan emir ve kumandasına girmeyi kendisi için küçük görmüş, fakat bir asker itaatiyle vazifeyi kabule mecbur olmuş. Bununla beraber kumandayı deruhte ettikten sonra İsmet Paşa`yı her vesileyle tenkide başlamış. Fakat bu tenkitlerini, mütalaa ve itirazlarını, aldığı emirleri bir kumandan sıfatıyla yerine getirdikten sonra yaparmış. Tabii bu arada İsmet Paşa`yı bir takım zorluklara uğratmış. Bu sebeple Cephe Kumandanı ile aralarında oldukça açıklık peyda olmuş. Nihayet İsmet Paşa bu harekete tahammül edememiş ve kendisinden şikayetle İstiklal Mahkemesi`ne tevdi edilerek muhakeme ve tecziyesini istemişti`.||Tahkikat, Ali İhsan Paşa Lehinde||Bu durumda Ali İhsan Paşa`nın Birinci Ordu Kumandalığından alınarak o makama Nuredin Paşa`nın getirildiğini ve Ali İhsan Paşa`nın da `1 numaralı
Ankara İstiklal Mahkemesi
`ne tevdi edildiğini, Mahkeme heyetinin
Nureddin Paşa
ile birlikte Ankara`dan hareket edip
Sivrihisar
ve
Aziziye
`ye gittiğini kaydeden Kılıç Ali Bey devamla diyor ki:||` - Burada
Ali Hikmet Paşa
`nın karargahında bir iki gün kalarak İsmet Paşa-Ali İhsan Paşa vaziyetinin iç yüzünü tetkik etmeyi ve bazı malumat toplamayı faydalı gördük. Bütün söylentiler ve yaptığımız tahkikat itiraf etmeliyim ki, Ali İhsan Paşa`nın lehinde çıkıyordu. Hatta birkaç günün bir gecesinde Ali
Hikmet Paşa
karargahında mahkeme heyeti şerefine bir davet yapılmıştı.||Yemekten kalktıktan sonra çok sevdiğim
Kolordu Kumandanı
merhum
Kemaleddin Sami Paşa
beni yemek çadırından aldı. Koluma girdi, çadırın arkasındaki düzlükte hayli gezinti yaptık. Bana İsmet Paşa ile Ali İhsan Paşa arasındaki gerginliğin sebeplerini ve içyüzünü uzun uzadıya izah etti, buna rağmen Ali İhsan Paşa cezalandırılacak olursa, kararın hiçbir zaman adilane telakki edilemeyeceğini anlattı.||
Akşehir
`e geldiğimiz zaman, cephe kumandanı İsmet Paşa bizi gayet samimi bir şekilde karşıladı. Karargahına gittik. Orada görüştük. Sonra da bize tahsis edilen eve geldi. Orada da başkaca Ali İhsan Paşa hakkındaki nokta-i nazarını uzun uzun izah ettikten sonra bize oldukça kalın bir de dosya tevdi etti ve sözlerine şunları ilave etti:||` - Didine didine mükemmel bir ordu yaptık. Neden sonra davaya katılan Paşa hazretlerine buyurunuz, başına geçiniz dedik. Teslim ettik. Şimdi o bizi yere vurmak istiyor. Buna müsaade edemeyiz. Bilhassa etmemelisiniz. Ordunun emir ve inzibati tehlikededir. Bu nokta-i nazardan işe ehemmiyet vermenizi rica ediyor ve kendisinin cezalandırılmasını talep ediyorum`.||Mahkeme heyeti Cephe Kumandanı İsmet Paşa`nın iddiasını dinledi. Tevdi ettiği dosyayı baştan aşağı kılı kırk yararcasına tetkik etti. Bu zengin dosya içerisinde Ordu Kumandanı Ali İhsan Paşa`yı itham edecek hiçbir noktaya tesadüf etmedik. Ve derhal davanın mahkememize aidiyeti olamayacağını beyan ile dosyanın iadesine karar verdik ve ertesi günü de Ankara`ya döndük.||Lafa Bakın||Garb/Batı Cephesi Kumandanı İsmet (İnönü) Paşa`nın İstiklal Mahkemesi heyetine söylediği yukarıdaki sözlere dikkat etmek gerek!. Ali İhsan Paşa`nın
Milli Mücadeleye
geç katıldığından `Neden sonra davaya katılmış olan` diye şikayet eden İsmet Paşa, kendisinin Ankara`ya apar topar götürüldüğünü unutmuşa benziyor. Ali İhsan Paşa, Malta esareti dolayısıyla davaya geç katılmıştır. Doğrudur. Fakat ya İsmet Paşa?!. İstanbul`da bulunan,
Anadolu
`ya geçmesi için bütün teklifleri reddeden, hatta bir defasında vazife ile Ankara`ya kadar gelmişken ikaz edilmesine rağmen yine İstanbul`a dönen, nihayet M.M. grubunca zorla Ankara`ya götürülmüşken, Ali İhsan Paşa`nın esareti dolayısıyla Milli Mücadele`ye geç katılışından nasıl şikayet etti ki?!.||Gerek bu durum, gerek İstiklal Mahkemesi heyetinin `kılı kırk yararcasına incelediği` İsmet Paşa`nın şikayetlerinde medar-ı itham olacak bir noktaya rastlanmaması gösteriyor ki, İsmet Paşa bu davada haksızdır!.||Ali İhsan Sabis Paşa İstiklal Mahkemesi`nden beraat ettikten bir müddet sonra
Bornova
`da Galip Paşa Divan-ı Harbi`ne verilmiş ve emekliye sevkedilmiştir. Kılıç Ali Bey bu karardan bahisle: `Divan-ı Harbe davet edilen selahiyetli askeri makam sahiplerinin `meselenin bir incir çekirdeğini doldurmayacağı` hakkındaki şehadetlerine rağmen, emekliye sevkedildiğini işittiğimiz vakit cidden hayrete düşmüş ve teessür duymuştuk` diyor. (Bkz: Kılıç Ali `İstiklal Mahkemesi Hatıraları, Sel Yayınları İstanbul, 1955)
33|1|6337387|http://www.bugun.com.tr/newsFiles/1/1/1/0/0/0/1/1/1/1/0/0/1/1/1/0/file/116637_manset.jpg|350|250|TÜSİAD`ın referandum açıklaması|Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD) Yönetim Kurulu Başkanı Ümit Boyner, referanduma sayılı günler kala bir açıklama yaptı.'33|1|6337386|http://www.bugun.com.tr/newsFiles/1/1/1/0/0/0/1/1/1/1/0/0/1/1/0/1/file/116634_manset.jpg|350|250|Skandal|CHP Tunceli Milletvekili Kamer Genç, partisinin Bursa`da düzenlediği nokta mitinginde sert açıklamalarda bulundu.'33|1|6337328|http://img5.mynet.com/ha5/yazi/tayyip-kazlicesme2.jpg|350|250|Erdoğan: İspat etmezseniz şerefsizsiniz|Başbakan Erdoğan, en büyük `evet` mitingini İstanbul Kazlıçeşme`de gerçekleştirdi.'33|1|6337327|http://medya.zaman.com.tr/2010/09/05/anket.jpg|350|250|İşte, Erdoğan`ın önündeki son anket |Halk oylamasına bir hafta kala Başbakan Tayyip Erdoğan`a "son düzlük" anketi sunuldu.'33|1|6337148|http://medya.zaman.com.tr/2010/09/05/rusya.jpg |350|250|Rusya`da intihar saldırıları: 5 ölü, 30 yaralı |Rusya`nın Kuzey Kafkasya bölgesi Dağıstan Cumhuriyeti`nde otomobille askeri birliğe gerçekleştirilen intihar saldırısında 5 kişi öldü, 30 kişi de yaralandı. Yaralıların bir kısmının durumunun ağır olduğu belirtiliyor'33|1|6337147|http://www.bugun.com.tr/newsFiles/1/1/1/0/0/0/1/1/1/1/0/0/0/0/0/0/file/116609_manset.jpg|350|250|İşte yağış beklenen iller|Meteoroloji`den yapılan son değerlendirmelere göre 5 günlük haritalı hava tahminleri...'33|1|6337018|http://image.haber7.com/haber/haber7/bigmanset/241120100513031126628.jpg|350|250|Kalbiniz için bu beş önemli riske dikkat!|Eğer koroner kalp hastalığından korunmak ve bu hastalığa bağlı kalp krizi tehlikesini azaltmak istiyorsanız her riski ciddiye almanızda fayda var. İşte o minör, yani adı küçük, etkisi ve önemi büyük risklerden 5 tanesi:'33|1|6336976|http://image.haber7.com/haber/haber7/bigmanset/732920100905010130742.jpg|350|250|Cübbeli Ahmet Hoca da oyunu açıkladı|Cübbeli Ahmet Hoca, 12 Eylül`deki referandumda hangi yönde oy kullanacağını açıkladı. '33|1|6336974|http://www.bugun.com.tr/newsFiles/1/1/1/0/0/0/1/1/1/1/0/0/0/0/1/1/file/116614_manset.jpg|350|250|Cihan Devletine hayat veren öğütler|Önemli öğütler, aradan 7 asır geçmesine rağmen halen geçerliliğini koruyor.'33|1|6336970|http://img5.mynet.com/ha5/yazi/kart-aidat.jpg|350|250|Kart aidatını ödememenin yolu|Bankalarla kart aidatı, kredi sözleşmesi ve komisyon ücretleri gibi konularda anlaşmazlık yaşayan tüketiciler, çareyi buldu'33|1|6336969|http://img5.mynet.com/ha5/yazi/erdogan-patrik.jpg|350|250|`Erdoğan ve Patrik gizli anlaşma yaptı`|Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile Rum Patriği Bartholomeos arasında `karşılıklı fayda sağlayacak` 4 maddelik gizli bir anlaşma yapıldığı öne sürüldü.'33|1|6336968|http://img5.mynet.com/ha5/yazi/skandal-ygs.jpg|350|250|Bir skandal da YGS`de|Türkiye`nin tartıştığı Kamu Personeli Seçme Sınavı`ndaki (KPSS) kopya skandalından ardından, Yükseköğretime Geçiş Sınavı`nda (YGS) da kopya çekildiği ortaya çıktı'33|1|6336967|http://image.haber7.com/haber/haber7/photos/2009/406020100311075034640.jpg|350|250|25 yaşındaki araçlar için Maliye`den müjde|Model yılı 1985 ve daha eski otomobil, motosiklet, otobüs, kamyon gibi taşıtlarını 31 Aralık 2011 tarihine kadar il özel idarelerine bedelsiz teslim eden araç sahiplerinin vergi cezaları silinecek.'33|1|6336964|http://medya.zaman.com.tr/2010/09/05/ym_cami_k.jpg|350|250|Kur`an`ın indiği her gönül, Kadir Gecesi kadar değerlidir |Rahmet ve bereket ayı Ramazan`ın sonuna yaklaştığımız şu günlerde Müslümanları Kadir Gecesi heyecanı sardı.'33|1|6336952|http://www.bugun.com.tr/newsFiles/1/1/1/0/0/0/1/1/1/0/1/0/1/1/1/1/file/116575.jpg|350|250|Work and rezalet devam ediyor|ABD`de yayın yapan bir televizyon kanalı Türkiye`den Work&Travel prgramıyla ABD`ye getirilen 50 Türk öğrencinin ortada kaldığını iddia etti.'33|1|6336951|http://www.bugun.com.tr/newsFiles/1/1/1/0/0/0/1/1/1/1/0/0/0/1/0/0/file/116616_manset.jpg|350|250|Arınç`tan yeni bedelli açıklaması|Başbakan Yardımcısı Arınç, bedelli askerlik için yeni bir açıklamada bulundu.'33|1|6336947|http://medya.zaman.com.tr/2010/09/05/ym_hafiza_k.jpg|350|250|İşte daha iyi hafızaya sahip olmanın yolları |Sakinleşmek, stresten uzak durmak, egzersiz yapmak, yeşil yapraklı ve parlak renkli sebze ve meyve yemek, şarkı ezberlemek hafızayı güçlendiriyor.'33|1|6335738|http://img5.mynet.com/ha5/yazi/osman-baydemir3.jpg|350|250|Baydemir boykot oranını açıkladı|Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Osman Baydemir, 12 Eylül`de yapılacak olan Anayasa referandumu oylamasına boykot oranının yüzde 60 oranında olduğunu gözlemlediğini kaydetti.'33|1|6335719|http://medya.zaman.com.tr/2010/09/04/para1.jpg|350|250|Uzlaştırma Kurulu, memur maaş zammı önerisini açıkladı|Uzlaştırma Kurulu, memur maaşlarına 2011 yılının ilk altı ayı için taban ücret zammının 16 TL, ikinci altı ayı için 22 TL olmasını önerdi.'33|1|6335638|http://img5.mynet.com/ha5/yazi/ogretmen-erkek.jpg|350|250|Öğretmenlere askerlik müjdesi!|İçişleri Bakanı Beşir Atalay, tek tip askerlik çalışmalarını sonbaharda tamamlamayı öngördüklerini bildirdi.'33|1|6335544|http://medya.zaman.com.tr/2010/09/04/ym_banka_k.jpg|350|250|Başka banka ATM`si nasıl can yaktı? |Çorum`un İskilip ilçesinde başka bankaya ait ATM cihazından bakiye sorgulaması yapan vatandaş, hesabını kapatmayı unutunca 50 kuruş için 48 lira ödedi.'33|1|6335428|http://i.milliyet.com.tr/YeniAnaResim/2010/09/04/turkiye-ye-mahkum-edildik-810515.Jpeg|350|250|Türkiye`ye mahkum edildik|Yeni Zelanda`ya yenilen takımlarını yerden yere vuran Fransa basını, `Devler karşısında işimiz çok zor. Turnuva bizim için erken bitebilir` yorumunu yaptı.'33|1|6335426|http://i.tmgrup.com.tr/tk/2010/09/04/403x211/390486020498.jpg|350|250|Vergi kolaylığının ayrıntıları belli oldu|Babacan`ın önceki gün açıkladığı vergi ve prim borcunda yeniden yapılandırmanın ayrıntıları belli olmaya başladı'33|1|6335425|http://i.tmgrup.com.tr/tk/2010/09/04/Haber/798650264243.jpg?89505672668|350|250|Emekli olmak için yaş bekleyene kötü haber!|Prim gününü dolduran, ancak yaş haddinden dolayı emekliliği hak etmeyenlerin, emekliliklerine kadar geçecek sürede sağlık hizmetlerinden yararlanmaları kaosa yol açtı.
33|0|6333408|http://im.haberturk.com/2010/09/03/548581_htmansetyeni.jpg?1283504053|350|250|Devlete kimlerin borcu yok ki|'33|0|6330000|http://www.bugun.com.tr/newsFiles/1/1/1/0/0/0/1/0/1/0/1/1/1/1/1/1/file/116094_manset.jpg|350|250|TSK`dan dinleme açıklaması|'33|0|6326512|http://www.bugun.com.tr/newsFiles/1/1/1/0/0/0/1/0/0/0/1/0/1/0/1/1/file/115798.jpg|240|160|Sırlarımız İsrail`in elinde mi?|
45790|23:58|5|1|`ransaa maçı hiç kolay olmadı`|(A) Milli Takım Başantrenörü Bogdan Tanjevic, 95-77 kazandıkları Fransa maçının kendileri için hiç de kolay geçmediğini söyledi.|8'45789|23:33|5|1|`olayy olacağını beklemiyorduk`|Fransa`yı 95-77 yenen A Milli Takım oyuncusu Ömer Aşık, `Fransa maçının bu kadar kolay olacağını beklemiyorduk` dedi.|13'45788|23:33|5|1|`açç 15. dakikada koptu``|A Milli Basketbol Takımı`nın menajeri Harun Erdenay, `Fransa engelini rahat aştık. 15. dakikadan sonra maç koptu`` dedi.|0'45787|22:33|5|1|Çeyrek finaldeyiz|Türkiye, Dünya Basketbol Şampiyonası 2. turunda Fransa`yı 95-77 yenerek çeyrek finale yükseldi. Milliler 8 Eylül`de Slovenya ile karşılaşacak.|50'45786|21:33|3|1|223.5 kilo esrar ele geçirildi|Bingöl`de İl Jandarma Komutalığı ekiplerince gerçekleştirilen 5 ayrı operasyonda, 223 kilo 570 gram esrar ele geçirildi.|0'45785|21:23|4|1|Clinton, Şarm El Şeyh`e gidiyor|ABD Dışişleri Bakanı Clinton`ın 14-15 Eylülde Mısır`ın Şarm El Şeyh kentinde yapacağı doğrudan görüşmelere katılacağı bildirildi.|2'45784|20:53|3|1|U2 Boğaziçi Köprüsü`nden geçti|İstanbul`da yarın konser verecek olan Rock müzik grubu U2 üyeleri, Boğaziçi Köprüsü`nü Avrupa yakasından Asya`ya doğru yürüyerek geçti.|8'45783|20:33|5|1|Slovenya: 87 - Avustralya: 58|2010 Dünya Basketbol Şampiyonası`nda 2. tur maçında Avustralya`yı 87-58`lik skorla yenen Slovenya, çeyrek finale yükseldi.|16'45782|20:28|4|1|`filistinle barışa inanmıyorum`|Lieberman, Filistin Yönetimi ile `ne bu yıl ne de gelecek kuşak boyunca` barış anlaşması yapabileceklerine inanmadığını söyledi.|4'45781|19:23|1|1|`sluu ile konsomatrisin oyu bir`|TÜSİAD Başkanı Boyner, `İnanıyoruz ki çağdaş demokrasilerde, Salim Uslu beyefendi ile bir konsomatrisin oyu birdir ve eşittir` dedi.|5
6001392|Referandum sonucu %63-%37'6236203|TRT`den reytinglerde MOSSAD vurgusu'6154339|Çok ilginç gelişmeler olacak'6124776|Başbakan görüntüleri kaldırtmaya çalıştı'6011527|DURDURUN BU BANKA REZALETİNİ'5816342|Reytinglerde Mossad parmağı'5415680|Soner Yalçın sünnetçi değil fabrikatördür
Rumuz
Parola
Şifre sorma
[Yeni üye]
Haber Bultenimize abone olun
Email:
Visit this group